Madımak katliamı 29. yılı: Madımak Oteli’nde hayatını kaybedenler anılıyor

29 yıl evvel Sivas’taki Madımak Oteli 2 Temmuz 1993 günü ateşe verildi, büyük kısmı sanatçı ve aydın 35 kişi hayatını yitirdi. Sivas katliamı nedeniyle hayatını kaybedenler her sene olduğu üzere bugün de Türkiye’nin birçok yerinde düzenlenen aksiyon ve programlarla anılacak.

2 Temmuz 1993 günü, cuma namazının akabinde yürüyüş başlatan laiklik aksisi küme tarafından Madımak Oteli önündeki araçlar ateşe verildi, sonra da otelin içinde yangın çıkarıldı. Polis ve asker olaylara müdahalede gecikip yetersiz kalınca 33 sanatçı ve aydın ile 2 otel vazifelisi, 2 de saldırgan olmak üzere toplam 37 kişi hayatını kaybetti. Aziz Nesin, itfaiyenin yangın merdiveninden inerek hayatta kalabildi.

2 TEMMUZ MADIMAK KATLİAMINDA NELER YAŞANDI?

Pir Sultan Abdal Şenlikleri kapsamında, ortalarında Aziz Nesin’in de bulunduğu pek çok sanatçı ve fikir insanı periyodun Sivas valisi Ahmet Karabilgin’in özel davetlisi olarak bu kente geldi.

Kültür Merkezi içindeki aksi kümeyle çıkan taşlı sopalı çatışma, polis tarafından fazla büyümeden, güç kullanılarak önlendi.

Binlerce bireyden oluşan karşı küme, Kültür Merkezi’nden yine Hükümet Meydanı’na geldi. Hükümet Konağı’nı taşlamaya ve slogan atmaya başlayan küme akabinde Madımak Oteli civarına ulaşarak, slogan atmaya devam etti.

MADIMAK OTELİ’NİN YAKILMASI

Madımak Olayı’nda küme evvel Madımak Oteli önündeki araçları ateşe verdi ve oteli taşladı. Madımak Oteli tutuşturulan perdeler ve alt katta bulunan eşyalarla birlikte yakıldı.

Otele sığınmış olan bireylerden, ortalarında Asım Bezirci, Nesimi Çimen, Muhlis Akarsu, Metin Altıok ve Hasret Gültekin’in de bulunduğu 35 kişi yanarak yahut dumandan boğularak hayatını yitirdi.

Aralarında Aziz Nesin’in de bulunduğu 51 kişi de olaylardan kendi imkanlarıyla, ağır yaralarla kurtuldu. İtfaiye merdiveniyle kurtarılmaya çalışılan Aziz Nesin, merdivendeki vazifeli tarafından darp edilip, merdivenden itfaiye aracı etrafında toplanan aykırı görüşlü kalabalığa gerçek itildi.

Başından yaralanan Aziz Nesin’i linç teşebbüsünden ortaya giren polisler kurtardı. Yaralılar, polis otomobilleriyle Tıp Fakültesi Hastanesi`ne götürüldü.

Madımak Olayı sonucunda 33 konuk, 2 otel vazifelisi ve 2 gösterici ömrünü yitirdi. Akşam saatlerinde valilikçe ilan edilen ”2 günlük sokağa çıkma yasağı” ile birlikte, güvenlik güçleri kentte tam bir hakimiyet sağlayabildi.

Sivas’ta Pir Sultan Abdal Kültür Derneği tarafından organize edilen Pir Sultan Abdal Şenlikleri sırasında Madımak Oteli’nin yakılması sonucunda çoğunluğu Alevi 33 müellif, ozan, düşünür ile 2 otel çalışanının yanarak ya da dumandan boğularak hayatlarını kaybetti. FOTO: Depophotos

İKTİDARDAKİLERİN YANSISI NE OLMUŞTU?

Turgut Özal’ın vefatından sonra Cumhurbaşkanı seçilen Süleyman Demirel’in yerine DYP Genel Lideri seçilen ve Başbakan olan Tansu Çiller misyonu devralalı şimdi bir hafta olmuştu.

Çiller’in Madımak Oteli’nde yaşananların akabinde söylediği kelamlar tartışma yaratacaktı: “Çok şükür, otel dışındaki halkımız bir ziyan görmemiştir”

Dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel ise olayın münferit olduğunu ve “Alevi-Sünni çatışmasına dönüşmemiş olmasını” vurguluyordu:

“Olay münferittir. Ağır tahrik var. Bu tahrik sonucu halk galeyana gelmiş… Güvenlik kuvvetleri ellerinden geleni yapmışlardır… Karşılıklı kümeler ortasında çatışma yoktur. Bir otelin yakılmasından ötürü can kaybı vardır.”

İçişleri Bakanı Mehmet Gazioğlu ise Aziz Nesin’i maksat gösterdi: “Aziz Nesin’in halkın inançlarına karşı bilinen tahrikleriyle halk galeyana gelerek reaksiyon göstermiştir”

Aziz Nesin, ilerleyen günlerde Gazioğlu’nun “yalancılıkla” suçladı.

Koalisyon ortağı SHP’nin eski genel lideri, devrin başbakan yardımcısı Erdal İnönü, olaylar sırasında Aziz Nesin’le telefonla görüşerek “en kısa vakitte destek güç gönderileceğini, kimsenin kılına dahi ziyan gelmeden kurtarılacağını” söyledi.

İnönü, katliam akabinde SHP’ye ve kendisine yönelik tenkitlere, “Ne yapayım, yetkim yoktu” yanıtını verdi.

DAVA SÜRECİNDE NELER YAŞANDI?

Madımak Olayı’ndan sonra yargılama süreci

Madımak Olayı‘ndan bir gün sonra 35 kişi gözaltına alındı. Daha sonra gözaltına alınanların sayısı 190’a çıktı. Gözaltına alınan 190 şahıstan 124’ü hakkında “laik anayasal sistemi değiştirip din devleti kurmaya kalkışma” suçlamasıyla dava açıldı, geri kalanlar özgür bırakıldı.

Kamuoyunda Sivas Davası olarak bilinen davanın birinci duruşması, Ankara 1 No’lu Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde 21 Ekim 1993 günü yapıldı. 26 Aralık 1994’te karara bağlanan dava sonucunda, 22 sanık hakkında 15’er yıl, 3 sanık hakkında 10’ar yıl, 54 sanık hakkında 3’er yıl, 6 sanık hakkında 2’şer yıl mahpus cezası, 37 sanık hakkında da beraat kararı verildi.

Yargıtay, Devlet Güvenlik Mahkemesi kararını bozdu

Müdahil avukatlar, Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin kararını “taraflı, hukuka ve adalete aykırı” olarak niteleyerek, detaylı bir savunmayla temyize gittiler.

Yargıtay 9. Ceza Dairesi katliamın “Cumhuriyete, laikliğe ve demokrasiye yönelik olduğunu” belirterek Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin kararını temelden bozdu. Ankara 1 No’lu Devlet Güvenlik Mahkemesi, Yargıtay’ın bozma kararına uyarak yargılamayı yine başlattı.

Madımak Olayı’nda 33 bireye idam cezası 28 Kasım 1997’de açıklanan kararda, 33 sanık Türk Ceza Maddesi’nin 146/1 unsuruna nazaran idama ve 14 sanık 15 yıla kadar değişen mahpus cezasına mahkûm edildi.

Yargıtay 9. Ceza Dairesi 24 Aralık 1998’de mahpus cezalarını onadı, 33 idam cezasını ise adap noksanlıkları nedeniyle bozdu.

Şubat 1999 tarihinde metot eksikliklerinin giderilmesi için başlayan yargılama sonucunda 16 Haziran 2000’de 33 sanık Devlet Güvenlik Mahkemesi’nce yine idam cezasına çarptırıldı.

2002 yılında idam cezasının yürürlükten kaldırılmasıyla idam cezası mahkumlarının cezaları müebbet ağır mahpus cezasına çevrildi.

HAYATINI KAYBEDENLER ANILACAK

Sivas Emek ve Demokrasi Platformu öncülüğünde Sivas’ta  düzenlenecek bugünkü anma merasimi saat 09.00’da Seyrantepe’de Hacı Bektaş Veli Kültür Derneği önünde başlayacak. Madımak’ta katledilenlerin yakınlarının da katılacağı küme Madımak Oteli’ne kadar yürüyecek. MESAM,  katledilen sanatkarlardan Muhlis Akarsu ismine Kangal ilçesi Minarekaya Köyü’nde inşa edilen Kültür Evi’nin açılışını yapacak.

Related Posts

Almanya’da Alevi derneğine saldırı

Almanya’nın Kuzey Ren-Vestfalya (KRV) eyaletinde bulunan Düren kentindeki Düren ve Çevresi Alevi Kültür Merkezi’ne sabah saatlerinde bir saldırı …

Vanguard sinemasının konusu nedir? Vanguard sineması oyuncu takımı ve IMDb puanı kaç ?

Başrollerinde Jackie Chan, Yang Yang, Ai Lun ve Miya Muqi üzere isimlerin yer aldığı sinema sineması Vanguard, sinemaseverler tarafından merak …

Denizli’de oğlunun darbedildiğini gören baba yeri taradı

Denizli’nin Bozkurt ilçesine bağlı İnceler Tekke Mahallesi’nde Hakan K.’ye ilişkin cümbüş yerinin bahçesinde oğlu A.O.S.’nin darp edildiğini …

Yemen’den ‘ateşkes’ bildirisi: Siyasi bir mutabakata fırsat kapısıdır

Yemen Dışişleri Bakanı Ahmed Avad bin Mubarek, resmi temaslarda bulunmak üzere geldiği Ürdün’de mevkidaşı Eymen es-Safedi ile başşehir Amman’da …

Brezilyalı Jiu Jitsu sportmeni Leandro Lo gece kulübünde başından vurularak öldürüldü

Japon kültürüne ilişkin bir dövüş sporu olan Jiu Jitsu’da tüm vakitlerin en başarılı atletlerinden biri olarak gösterilen Brezilyalı Leandro Lo …

Son Dakika: Gazeteci Latif Şimşek’i darp etmişti! Cemal Enginyurt’un müdafaası tutuklandı

SON DAKİKA HABERİ: Gazeteci Latif Şimşek’in televizyon programında kendisini darbettiği gerekçesiyle şikayetçi olduğu Demokrat Parti Milletvekili …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.