Instagram, TikTok ve YouTube, bağımlılık yarattıkları iddiasıyla yargılanacak
Los Angeles’ta bu hafta, gençleri bilerek bağımlı hale getirdikleri iddiasıyla Instagram, Facebook, TikTok ve YouTube gibi sosyal medya devleri mahkemede hesap verecek.
Ezgi Yaka
26 Ocak 2026 – 15:07
Amerika Birleşik Devletleri hukuk tarihinde önemli bir yere sahip olacak olan bu dava, Meta’nın sahibi olduğu Instagram ve Facebook, ByteDance tarafından işletilen TikTok ve Alphabet’e bağlı YouTube gibi dev isimleri hakim karşısına çıkaracak. Davanın dikkat çeken bir diğer gelişmesi ise popüler uygulama Snap’e ait olan Snapchat’in, duruşmaların başlaması öncesinde davacılarla anlaşarak davadan çekilmesidir. Diğer taraftan Meta, ByteDance ve Alphabet ise iddialara karşı cevaplarını mahkemede sunacaklar. Bu durum, teknoloji devlerinin izleyeceği stratejiyi belirlemede kritik bir role sahiptir.
Bu dava, yüzlerce diğer davanın akıbetini belirleyebilecek nitelikte olup, Meta CEO’su Mark Zuckerberg’in de tanık sandalyesine çağrılması bekleniyor. Davacılar, platformların yalnızca içerik barındırmadığını, aynı zamanda algoritmaların gençleri bilinçli bir şekilde bağımlı hale getirmek için tasarlandığını savunuyor. Bu tasarımın sonucunda gençlerin uyku düzenleri bozulmakta, depresyon ve yeme bozuklukları gibi ciddi sağlık sorunları ile karşı karşıya kalmaktadır.
Sosyal medya şirketleri, bugüne kadar kullanıcılar tarafından paylaşılan içeriklerden sorumlu tutulmamak için Section 230 adı verilen yasal bir korunma kalkanı kullanmaktaydı. Ancak, bu dava içeriği değil, platformların gençleri bağımlı hale getiren tasarım yapılarını (sonsuz kaydırma, bildirimler ve algoritma önceliklendirmesi gibi) hedef almaktadır.
Hukuk otoritelerine göre, bu dava 90’lı yıllarda tütün şirketlerine karşı açılan ve milyarlarca dolarlık tazminatlarla sonuçlanan tarihi davalara benzerlik göstermektedir. Eğer mahkeme platformlar aleyhine bir karar verirse, sadece büyük tazminatlar ödemekle kalmayacak; aynı zamanda sosyal medya şirketlerini algoritmalarını ve iş modelini kökten değiştirmeye zorlayacaktır.
2026 yılının ilk çeyreğinde sonuçlanması beklenen bu dava, dijital dünyanın çocuklar üzerindeki etkileri konusunda küresel çapta yeni düzenlemelere kapı açabilir.
